مقاله
پژوهشی جدید نشان می‌دهد که گسترش و متراکم‌تر شدن جنگل‌ها پس از استعمار بریتانیا، چشم‌اندازهایی مستعدتر برای سوختن ایجاد کرده و با تشدید اثرات تغییر اقلیم، به بحران آتش‌سوزی‌های جنگلی در استرالیا دامن زده است.
در این پژوهش که در نشریه Nature منتشر شده است، پژوهشگران دانشگاه ملبورن با همکاری «شرکت زمین و آب‌های گونای‌کورنای»، وضعیت پوشش گیاهی، آتش‌سوزی و فرسایش را در ۱۰۰۰ سال گذشته در پارک ملی کرواجینگولونگ واقع در گیپسلند شرقی—یکی از آتش‌خیزترین مناطق جنگلی در جنوب‌شرقی استرالیا—بازسازی کردند.
یافته‌های این دانشمندان نشان می‌دهد که استعمار زنجیره‌ای از دگرگونی‌ها را رقم زده است: افزایش دمای آتش‌سوزی‌ها، رشد چهاربرابری پوشش درختان اکالیپتوس، تبدیل بیشه‌زارهای باز به جنگل‌های انبوه، و افزایش فرسایش خاک.
مایکل-شاون فلچر، استاد دانشگاه ملبورن و نویسنده اصلی مقاله، بیان کرد که این پژوهش شواهد علمی لازم را درباره ارزش آتش‌افروزی سنتی و لزوم ادغام دانش بومیان در راهبردهای نوین مدیریت حریق ارائه می‌دهد.
پروفسور فلچر گفت: «هنگامی که از این سرزمین مراقبت و بهره‌برداری بومی می‌شد، اقلیم نمی‌توانست زمان و شدت آتش‌سوزی‌های حیات‌وحش را تعیین کند.»
«برای هزاران سال، مردم بومی گونای‌کورنای با استفاده از آتش‌افروزی‌های سنتی و مهارشده، از سرزمینی که اکنون پارک ملی کرواجینگولونگ نام دارد مراقبت می‌کردند و بخش اعظمی از چشم‌انداز را به‌صورت بیشه‌زاری تنک و باز نگه می‌داشتند.»
«داده‌های اقلیمی نشان می‌دهد فصولی با شرایط آب‌وهوایی فوق‌العاده خطرناک برای آتش‌سوزی—مشابه آنچه در آتش‌سوزی‌های تاریخی چهارشنبه خاکستر و شنبه سیاه رخ داد—پیش از دوران استعمار نیز بارها در این منطقه تکرار شده بود، اما چشم‌انداز باز حاصل از آتش‌افروزی سنتی، سرزمین را از آتش‌سوزی‌های فاجعه‌بار محافظت می‌کرد.»
«با پایان یافتن این شیوه مراقبت در دوران استعمار، جنگل‌ها در سراسر منطقه گسترش یافته و انبوه‌تر شدند و چشم‌انداز را با بار سوختی عظیم انباشتند. همین دگرگونی ساختاری بود که مدیریت و مهار آتش را به دست متغیرهای اقلیمی سپرد.»
بر اساس این تحقیق، تغییرات اراضی بسیار پیش‌تر از تغییر اقلیم ناشی از فعالیت‌های انسانی آغاز شده است؛ امری که نشان می‌دهد آسیب‌پذیری کنونی جنگل‌های اکالیپتوس در جنوب‌شرقی استرالیا نسبت به آتش‌سوزی‌های مهیب، به‌شدت تحت تأثیر میراث کاربری اراضی در دوران استعمار قرار دارد.
پروفسور فلچر از دانشکده جغرافیا، علوم زمین و جو افزود: «اغلب مباحث پیرامون بحران آتش‌سوزی استرالیا صرفاً به موضوع تغییر اقلیم ختم می‌شود. اما یافته‌های ما نشان می‌دهد چه عاملی زمینه را مهیا کرد: گسترش و تراکم جنگل‌ها که بسیار پیش از آغاز دگرگونی‌های اقلیمی، بار سوختی محیط را انباشته بود.»
پژوهشگران با مطالعه لایه‌های رسوبی بستر دریاچه دریافتند که نخست آتش‌سوزی‌های بسیار داغ شکل گرفته و سبب جهش چهاربرابری جمعیت درختان اکالیپتوس شده است؛ موضوعی که بیشه‌زار باز را به جنگلی متراکم بدل ساخت و میزان ماده سوختنی را افزایش داد. آنالیز فروسرخ ذغال‌های برجای‌مانده در رسوبات، دمای آتش‌سوزی‌های گذشته را آشکار ساخت و نشان داد که آتش‌افروزی‌های خنک و کم‌شدت سنتی در دوران پیش از استعمار، پس از استعمار جای خود را به آتش‌سوزی‌های فوق‌العاده داغ و کنترل‌ناپذیر داده‌اند.
این مقاله نتیجه می‌گیرد که احیای شیوه‌های سنتی آتش‌افروزی و حمایت از مالکان بومی برای مدیریت سرزمین، نقشی بنیادین در کاهش آثار مخاطره آتش‌سوزی‌های جنگلی ایفا می‌کند.
راسل مالت، از بزرگان بومی «شرکت زمین و آب‌های گونای‌کورنای»، اظهار داشت نیاکان گونای‌کورنای با توورا (آتش) زاده شده بودند؛ پیوندی ناگسستنی که بخشی از زندگی روزمره و عملی پیشینیان بر روی این خاک بود.
مالت گفت: «اگر با این سرزمین بر اساس توورا رفتار نشود، محیط برای قوم گونای‌کورنای و تمام جانوران و گیاهان فوق‌العاده خطرآفرین خواهد شد. پژوهش‌هایی از این دست، شواهد علمی مستحکمی را در جهت پیشبرد طرح‌های مدیریت اراضی بر پایه توورا ارائه می‌دهند.»
این پژوهش همچنین مفهومی فرهنگی را در خصوص «طبیعت بکر» به چالش می‌کشد؛ باوری زیست‌محیطی که این اراضی را مناطقی دست‌نخورده توسط بشر می‌پندارد.
پروفسور فلچر تصریح کرد: «پارک ملی کرواجینگولونگ مدت‌هاست که منطقه‌ای بکر در نظر گرفته می‌شود، با این حال اکنون به یکی از آتش‌خیزترین بخش‌های جنوب‌شرقی استرالیا با آتش‌سوزی‌های مداوم تبدیل شده است. جنگلی که امروز از آن حفاظت می‌کنیم، در حقیقت محصول دوران استعمار است و دقیقاً همین میراث تاریخی، بقای آن را به خطر انداخته است.»
